ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు మార్గం సుగమమైంది. సంబంధిత ప్రభుత్వ శాఖలు గెజిట్ నోటిఫికేషన్లు జారీ చేసిన వెంటనే ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకటిస్తామని రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ (ఎస్ఈసీ) అనిల్ చంద్ర పునేఠా మంగళవారం స్పష్టం చేశారు. ఎన్నికల నిర్వహణకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తమ సంసిద్ధతను తెలియజేసిన తర్వాత ఈ ప్రక్రియను ముందుకు తీసుకెళతామని ఆయన తెలిపారు. నేడు ఆయన 20 రాజకీయ పార్టీల ప్రతినిధులతో సమావేశమై ఎన్నికల నిర్వహణపై చర్చించారు.
సమావేశం అనంతరం పునేఠా మీడియాతో మాట్లాడుతూ, ఎన్నికలను అత్యంత సమర్థవంతంగా నిర్వహిస్తామని హామీ ఇచ్చారు. సున్నితమైన, అత్యంత సున్నితమైన ప్రాంతాలలో పటిష్టమైన భద్రతా చర్యలు తీసుకుంటామని భరోసా ఇచ్చారు. పోటీ చేసే అభ్యర్థులకు తగిన భద్రత కల్పించాలని రాజకీయ పార్టీలు కోరినట్లు ఆయన వెల్లడించారు. అభ్యర్థులకు కుల ధ్రువీకరణ పత్రాలను సకాలంలో జారీ చేయడంతో సహా పలు కీలక సూచనలను పార్టీల ప్రతినిధులు తమకు అందజేశారని పునేఠా వివరించారు.
50% కోటాకు లోబడే రిజర్వేషన్లు
రాష్ట్రంలోని 17 మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లలో మేయర్, 106 మున్సిపాలిటీలు, నగర పంచాయతీలలో ఛైర్‌పర్సన్ పదవులకు ఎస్టీ, ఎస్సీ, బీసీ, మహిళా రిజర్వేషన్లను ఖరారు చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సోమవారం ఉత్తర్వులు జారీ చేసిన సంగతి తెలిసిందే. ఈ రిజర్వేషన్ల కేటాయింపులో భాగంగా మంగళగిరి-తాడేపల్లి మేయర్ పదవిని ఎస్టీకి, కర్నూలు (మహిళ), రాజమహేంద్రవరం (జనరల్) పదవులను ఎస్సీలకు కేటాయించారు. కాకినాడ (మహిళ), మచిలీపట్నం (మహిళ), ఏలూరు (జనరల్), అనంతపురం (జనరల్), చిత్తూరు (జనరల్) మేయర్ స్థానాలను బీసీలకు రిజర్వ్ చేశారు.
విజయనగరం, శ్రీకాకుళం, గుంటూరు, కడప, గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (జీవీఎంసీ) మేయర్ పదవులను మహిళా (జనరల్) కేటగిరీ కింద రిజర్వ్ చేశారు. తిరుపతి, విజయవాడ, ఒంగోలు, నెల్లూరు మేయర్ స్థానాలు అన్‌రిజర్వ్‌డ్‌గా మిగిలాయి. రాష్ట్రంలోని 13 ప్రధాన మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లలో వార్డుల వారీగా ఎస్టీ, ఎస్సీ, బీసీ, మహిళలకు సీట్ల రిజర్వేషన్లను ఖరారు చేస్తూ మున్సిపల్ పరిపాలన కమిషనర్, డైరెక్టర్ పి. సంపత్ కుమార్ అధికారిక నోటిఫికేషన్ జారీ చేశారు.
కోర్టు తీర్పులతో మారిన సమీకరణాలు
స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను హైకోర్టు కొట్టివేయడంతో, మొత్తం రిజర్వేషన్లను 50 శాతానికే పరిమితం చేయాల్సి వచ్చింది. సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా మొత్తం రిజర్వేషన్లు 50 శాతం మించరాదని హైకోర్టు అక్టోబర్ 1న ఇచ్చిన తీర్పులో స్పష్టం చేసింది. హైకోర్టు తీర్పును సవాలు చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించగా, అక్కడ కూడా ప్రభుత్వానికి నిరాశే ఎదురైంది. అక్టోబర్ 9న రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది. బీసీ కోటాను పెంచడానికి ప్రభుత్వం ఆధారపడిన డేటా, ముఖ్యంగా ‘యూనిఫైడ్ ఫ్యామిలీ సర్వే’పై అత్యున్నత న్యాయస్థానం సందేహాలు వ్యక్తం చేసింది.
2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల సమయంలో బీసీ రిజర్వేషన్లను 20 శాతం నుంచి 34 శాతానికి పెంచుతామని చంద్రబాబు నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వం కీలక హామీ ఇచ్చింది. గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల్లో 34 శాతం, పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో 33.33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తామని ఆగస్టు 18న ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు ప్రకటించారు. అయితే, కోర్టు తీర్పుల నేపథ్యంలో ఈ హామీ అమలుకు ఆటంకం ఏర్పడింది. ప్రస్తుతం 50 శాతం పరిమితికి లోబడే ప్రభుత్వం రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియను పూర్తి చేయడంతో, ఎన్నికల నిర్వహణకు అడ్డంకులు తొలగిపోయాయి. ఎస్ఈసీ అధికారిక ప్రకటన కోసం సర్వత్రా ఆసక్తి నెలకొంది.
