భారత అంతరిక్ష రంగంలో సరికొత్త అధ్యాయానికి శ్రీకారం చుడుతూ, దేశంలో తొలిసారిగా ప్రైవేటుగా అభివృద్ధి చేసిన ఆర్బిటాల్ రాకెట్ ‘విక్రమ్-1’ ప్రయోగానికి సిద్ధమైంది. హైదరాబాద్కు చెందిన స్టార్టప్ ‘స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్’ రూపొందించిన ఈ చరిత్రాత్మక ప్రయోగానికి శ్రీహరికోటలోని సతీశ్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ వేదికైంది. ‘ఆగమన్’ (రాక) అనే పేరుతో నిర్వహిస్తున్న ఈ మిషన్ను నేడు ఉదయం 11:30 గంటలకు ప్రయోగించనున్నారు. వాతావరణ పరిస్థితులు, భద్రతా అనుమతులకు లోబడి ఈ ప్రయోగం జరగనుంది.
విక్రమ్-1 రాకెట్ నాలుగు దశల వాహకనౌక. ఇది సుమారు 20-24 మీటర్ల ఎత్తు ఉంటుంది. దీనిని పూర్తిగా కార్బన్ కాంపోజిట్ నిర్మాణంతో తయారు చేయడం ఒక ప్రత్యేకత. 350 కిలోల వరకు బరువున్న చిన్న ఉపగ్రహాలను భూమికి దగ్గరగా ఉన్న కక్ష్యలోకి (Low Earth Orbit) ప్రవేశపెట్టేలా దీనిని డిజైన్ చేశారు. ఈ తొలి ప్రయోగంలో 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని వృత్తాకార కక్ష్యను లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. 3డీ-ప్రింటెడ్ లిక్విడ్ ఇంజిన్లు, అధిక శక్తివంతమైన ఘన ఇంధన బూస్టర్ల వంటి స్వదేశీ సాంకేతికతలను ఇందులో వినియోగించారు. 2022 నవంబర్లో ‘విక్రమ్-ఎస్’ అనే సబ్-ఆర్బిటాల్ రాకెట్ను విజయవంతంగా ప్రయోగించిన స్కైరూట్, ఇప్పుడు పూర్తిస్థాయి ఆర్బిటాల్ ప్రయోగానికి సిద్ధమైంది. 2025 నవంబర్లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఈ రాకెట్ను ఆవిష్కరించిన విషయం తెలిసిందే.
పలు చరిత్రాత్మక మైలురాళ్లు
ఈ ‘ఆగమన్’ మిషన్ ద్వారా స్కైరూట్ పదికి పైగా చరిత్రాత్మక ఘనతలను సాధించనుంది. ఇది భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రైవేట్ ఆర్బిటాల్ లాంచ్ వెహికల్ కావడం, పూర్తిగా కార్బన్ కాంపోజిట్తో తయారైన తొలి ఆర్బిటాల్ రాకెట్ కావడం, 3డీ ప్రింటెడ్ ఇంజిన్ను కలిగి ఉండటం, అత్యంత పొడవైన మోనోలిథిక్ కార్బన్ కాంపోజిట్ రాకెట్ స్టేజ్ను వాడటం వంటివి ఇందులో ముఖ్యమైనవి. అంతేకాకుండా ఉపగ్రహాలను వేరుచేసేటప్పుడు అతి తక్కువ షాక్ కలిగించే న్యూమాటిక్ సెపరేషన్ సిస్టమ్, ‘ఎంబ్రేస్’ అనే రోబోటిక్ ఆర్మ్ ద్వారా అంతరిక్ష వ్యర్థాలను తొలగించే టెక్నాలజీని ప్రదర్శించడం కూడా ఈ మిషన్లో భాగం.
ప్రత్యేక పేలోడ్లు, లక్ష్యాలు
ఈ రాకెట్ ద్వారా సాంకేతికతను పరీక్షించే పరికరాలతో పాటు కొన్ని ప్రతీకాత్మక వస్తువులను కూడా నింగికి పంపుతున్నారు. గ్రహా స్పేస్కు చెందిన సోలారాస్ ఎస్3 నానో-శాటిలైట్, కాస్మోసర్వ్ స్పేస్కు చెందిన ‘ఎంబ్రేస్’ రోబోటిక్ ఆర్మ్, జర్మనీకి చెందిన డీక్యూబ్డ్ ప్రయోగాత్మక పరికరాలు ఇందులో ఉన్నాయి. వీటితో పాటు శాస్త్రవేత్తలు డాక్టర్ విక్రమ్ సారాభాయ్, సర్ సీవీ రామన్, డాక్టర్ ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం సూక్ష్మ శిల్పాలు, ల్యాబ్లో సృష్టించిన ‘కాస్మిక్ బ్లూమ్’ వజ్రం, ప్రధాని మోదీ సందేశాన్ని కూడా పంపుతున్నారు.
ఈ ప్రయోగం పూర్తిస్థాయి వాణిజ్యపరమైనది కాదని, రాకెట్ పనితీరు, ఇంజిన్ల సామర్థ్యం, స్టేజ్ సెపరేషన్, గైడెన్స్, నావిగేషన్ వంటి కీలక అంశాలపై నిజ-సమయ డేటాను సేకరించడమే ప్రధాన లక్ష్యమని స్కైరూట్ స్పష్టం చేసింది. “విక్రమ్-1 నింగిలోకి ఎగిరిన క్షణం, భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష పరిశ్రమ మునుపెన్నడూ దాటని ఒక సరిహద్దును దాటుతుంది” అని స్కైరూట్ సీఈఓ పవన్ కుమార్ చందన అన్నారు. ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే, అంతరిక్ష వాణిజ్యంలో భారత్ ఒక కీలక శక్తిగా ఎదగడానికి, చిన్న ఉపగ్రహాల ప్రయోగ మార్కెట్లో తన స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకోవడానికి మార్గం సుగమం అవుతుంది. యావత్ దేశం ఈ చారిత్రక ఘట్టం కోసం ఉత్కంఠగా ఎదురుచూస్తోంది.
